Według danych Europejskiej Agencji Leków, ponad 50% osób powyżej 65. roku życia w Europie przyjmuje jednocześnie pięć lub więcej leków na receptę. To zjawisko, nazywane polipragmazją, dramatycznie zwiększa ryzyko niebezpiecznych interakcji, działań niepożądanych i hospitalizacji. W Polsce problem dotyczy szacunkowo 1,8 miliona seniorów, a w Czechach i na Słowacji proporcje są podobne.
Niektóre kombinacje leków są szczególnie ryzykowne dla osób starszych. Łączenie leków przeciwzakrzepowych z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi zwiększa ryzyko krwawień wewnętrznych. Jednoczesne stosowanie kilku leków obniżających ciśnienie może prowadzić do niebezpiecznych spadków i upadków. Z kolei łączenie leków nasennych z przeciwbólowymi opioidowymi może powodować zagrażające życiu spowolnienie oddechu. Dlatego tak ważna jest regularna weryfikacja listy leków przez lekarza.
Opiekunowie rodzinni odgrywają kluczową rolę w bezpieczeństwie farmakoterapii seniora. Warto prowadzić aktualną listę wszystkich przyjmowanych leków — zarówno na receptę, jak i suplementów diety. Organizery na leki z przegródkami na każdy dzień tygodnia znacząco zmniejszają ryzyko pominięcia dawki lub podwójnego przyjęcia. Przy każdej wizycie lekarskiej zabieraj pełną listę leków i pytaj o możliwość uproszczenia terapii.
W wielu krajach UE seniorzy mają prawo do bezpłatnego przeglądu lekowego w aptece. W Polsce usługa ta jest wprowadzana w ramach opieki farmaceutycznej, a w Niemczech i Czechach działa już od kilku lat. Przegląd lekowy pozwala farmaceucie wykryć potencjalne interakcje, zaproponować zamienniki i skonsultować zmiany z lekarzem prowadzącym. To proste narzędzie, które może uratować życie.
Źródła: Europejska Agencja Leków (EMA) – raport 2024, WHO – Medication Safety in Polypharmacy, Naczelna Izba Aptekarska RP, Český lékárnický komora.
26 marca, 2026
