Coraz więcej emerytów na całym świecie wraca na rynek pracy. Zjawisko „odemerytowania” — powrotu do aktywności zawodowej po przejściu na emeryturę — dotyczy już milionów osób, a jego skala rośnie wraz z inflacją, rosnącymi kosztami życia i niedostatecznymi świadczeniami emerytalnymi. Czy praca na emeryturze to wybór, czy konieczność?
Dane z różnych krajów potwierdzają rosnący trend powrotów na rynek pracy. W Stanach Zjednoczonych około 37 procent osób po 55. roku życia pozostaje aktywnych zawodowo, a wiele z nich to „odemerytowani emeryci”, którzy próbowali zakończyć karierę, ale nie mogli utrzymać się z samych świadczeń. W Europie sytuacja jest podobna — w Niemczech, Wielkiej Brytanii i krajach skandynawskich rośnie odsetek seniorów podejmujących pracę zarobkową po osiągnięciu wieku emerytalnego.
Najczęstszym powodem są finanse. Rosnące koszty życia — żywność, energia, leki, kredyty — sprawiają, że emerytury często nie wystarczają na pokrycie podstawowych wydatków. Waloryzacja świadczeń nie nadąża za realnym wzrostem cen. Część seniorów wspiera finansowo dorosłe dzieci lub wnuki, co dodatkowo obciąża domowy budżet. Jednak nie wszystkie powroty motywowane są pieniędzmi — wielu emerytów wraca do pracy z potrzeby aktywności, kontaktów społecznych i poczucia sensu.
Emeryci wracający na rynek pracy najczęściej podejmują zatrudnienie w sektorze usług, handlu, opiece zdrowotnej i administracji. Popularne są stanowiska recepcjonistów, konsjerży, doradców, tutorów, a także praca w gastronomii czy transporcie. Osoby z wyższym wykształceniem łatwiej znajdują zatrudnienie — mogą oferować doradztwo, konsulting czy pracę zdalną. Seniorzy z niższymi kwalifikacjami mają trudniej, często podejmując prace za minimalne stawki.
Praca w starszym wieku może mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki zdrowotne. Umiarkowana aktywność zawodowa utrzymuje sprawność umysłową, zapobiega izolacji społecznej i daje strukturę dnia. Jednak nadmierny wysiłek fizyczny, stres czy konieczność długich dojazdów mogą pogarszać zdrowie seniorów. Kluczowe jest, aby praca była dostosowana do możliwości zdrowotnych i nie zastępowała odpoczynku, na który emeryci mają prawo.
Kraje europejskie coraz częściej wprowadzają rozwiązania ułatwiające seniorom łączenie emerytury z pracą — elastyczne formy zatrudnienia, ulgi podatkowe dla pracujących emerytów, programy przekwalifikowania. W Niemczech popularne są „minijobs” pozwalające dorobić bez utraty świadczeń, w Holandii funkcjonuje rozwinięty system pracy w niepełnym wymiarze, a w Polsce emeryt może pracować bez ograniczeń dochodowych po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Eksperci podkreślają jednak, że prawdziwym rozwiązaniem powinno być zapewnienie godnych emerytur, a nie zmuszanie seniorów do pracy z konieczności.
17 maja, 2026
