W lutym 2026 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO/Europe) opublikowała pierwszy w historii regionu dokument strategiczny, który kompleksowo opisuje dramatyczną sytuację zawodów pielęgniarskich w Europie. Przekaz jest jednoznaczny: jeśli nie podejmiemy natychmiastowych działań, europejskiemu systemowi opieki zdrowotnej grozi załamanie.
Już w 2022 roku WHO ostrzegała, że niedobór kadr w ochronie zdrowia jest „tykającą bombą zegarową”. Najnowsze szacunki potwierdzają te obawy: do 2030 roku w regionie europejskim zabraknie prawie miliona pracowników ochrony zdrowia. W całej Unii Europejskiej istnieje już dziś szacowany deficyt około 1,6 miliona specjalistów w sektorze zdrowia i opieki społecznej.
Pielęgniarki i pielęgniarze stanowią fundament opieki zdrowotnej — tworzą ponad 56 procent wszystkich pracowników służby zdrowia. W UE pracuje obecnie około 3,7 miliona pielęgniarek i 172 tysiące położnych. Jednak ta liczba dalece nie wystarcza.
W Niemczech sytuacja jest szczególnie napięta. Według Federalnego Urzędu Statystycznego do 2049 roku potrzeba będzie od 280 000 do 690 000 dodatkowych pracowników opieki. Pod koniec 2023 roku w Niemczech żyło 5,7 miliona osób wymagających opieki — liczba, która do 2055 roku wzrośnie do około 6,8 miliona.
Sytuację pogarsza fakt, że ponad 25 procent opiekunów osób starszych ma już ponad 55 lat i w najbliższych latach odejdzie z rynku pracy. Jednocześnie na 35 000 wolnych stanowisk przypada zaledwie 49 000 bezrobotnych pielęgniarek — to tylko 1,4 kandydata na jedno miejsce.
Problem dotyczy całego regionu. W Czechach pracuje już około 1 500 pielęgniarek pochodzenia ukraińskiego. Polska, jako kraj z największą liczbą uchodźców ukraińskich (prawie milion osób objętych ochroną tymczasową), stoi przed wyzwaniem zarówno integracji zawodowej tych specjalistów, jak i zapewnienia własnego systemu opieki odpowiednim personelem.
Nowy dokument strategiczny WHO, opracowany w ramach trzyletniego projektu Nursing Action (finansowanego przez Komisję Europejską w programie EU4Health we współpracy z 21 państwami członkowskimi UE), formułuje osiem konkretnych zaleceń:
Wobec starzejącego się społeczeństwa i malejącej liczby młodych ludzi zainteresowanych zawodem pielęgniarskim, międzynarodowa rekrutacja wykwalifikowanych opiekunów staje się kluczowa. Właśnie tu wkracza OPK.CARE: łączymy wykwalifikowanych pracowników opieki z Europy Wschodniej z placówkami opiekuńczymi w Niemczech i innych krajach europejskich — profesjonalnie, etycznie i z głębokim zrozumieniem potrzeb wszystkich stron.
Zalecenia WHO jasno pokazują: Europa musi działać teraz. Inwestycje w bezpieczną obsadę kadrową przynoszą wymierne korzyści — od niższej śmiertelności pacjentów, przez lepszą jakość opieki, po wyższe zadowolenie personelu. Pytanie nie brzmi, czy musimy działać, ale jak szybko.
Źródła: WHO/Europe (luty 2026), Statistisches Bundesamt, Euronews
15 marca, 2026
